“Bied liever ontwikkeling en kansen”

Posted by on Dec 16th, 2014 and filed under OPINIE, RECENT. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

Een dwingend vrouwenquotum neigt naar genoegdoening voor de oudere generatie maar biedt jongere vrouwen niet wat zij nodig hebben. Bied talenten liever ontwikkeling en kansen.

Door Mirjam van Immerzeel

Opnieuw zwelt de roep aan om een wettelijk quotum voor vrouwen in topfuncties. Dit keer na de publicatie van de ‘Monitor Talent naar de Top 2013’. De huidige regel — probeer 30% vrouwen in topfuncties aan te stellen en leg het uit in het jaarverslag als dat niet lukt — leidt tot te weinig topvrouwen bij beursgenoteerde en grote werkgevers, vinden de opstellers. De politiek dreigt weer eens met een echt quotum.

Lees hier het artikel in het FD als PDF.

[maxbutton id=”3″]


De roep om een quotum is zo langzamerhand een ritueel dat de terechte discussie over topvrouwen niet helpt, maar eerder devalueert. Deze focus zet topvrouwen niet in het zonnetje ter inspiratie van jongere generaties, maar leidt de aandacht af. Diversiteit in de top is een kwestie van lange adem, en een stuk lastiger dan roepen om wettelijke quota. Invoering van een hard vrouwenquotum van 30 of zelfs 40% nú zou leiden tot een hechter old girls network dan het old boys network ooit is geweest. Je zou het zelfs buitenproportionele bevoordeling kunnen noemen. Een blik op de statistieken maakt duidelijk waarom.

Bestuurlijke leeftijd
De gemiddelde leeftijd van ceo’s in Nederland bedraagt 53 jaar (commissarissen 61 jaar). Vrouwelijke bestuurders zijn gemiddeld 47,7 jaar oud (commissarissen 55,3), blijkt uit de Dutch Female Board Index 2014. Nieuw benoemde bestuurders en commissarissen (m/v) zijn iets jonger. Verdere verjonging is onontkoombaar: de komende vijftien jaar zullen immers veel oude bazen met pensioen gaan.
Toch zullen beursgenoteerde en grote bedrijven vooral onder vijftigers, veertigers, misschien eind dertigers blijven zoeken naar bestuurders. Zij laten zich immers graag leiden door mensen met relevante (internationale) ervaring, opleiding en dito netwerk. Dezelfde soort functie-eisen gelden voor toezichtsfuncties bij dit soort bedrijven. Hoe goed zijn die pools nu gevuld onder de seksen in de ‘bestuurlijke’ leeftijd?
Neem voltijds investeren in loopbanen. Maar weinig werkenden weten vanuit een parttime functie (Nederlandse vrouwen werken gemiddeld zo’n 25 uur) een topfunctie te bemachtigen in het bedrijfsleven. Ik ben ze in ieder geval nog nooit tegengekomen. Het aantal voltijdswerkende vrouwen in de ‘bestuurlijke’ leeftijd is gering vergeleken mannen.

“Deze cijfers zeggen zeker niet dat er nu nog niet voldoende talentvolle vrouwen zijn om belangrijke functies te vervullen. Ze zeggen wél dat de selectiemogelijkheden in vergelijking tot die bij mannen, vooralsnog veel kleiner is.”

Concurrentie
In 2013 werkten 1.505.000 mannen tussen de 45 tot 65 jaar voltijds, 325.000 vrouwen (CBS, werkzame beroepsbevolking). Tegenover één vrouwelijke fulltimer in die leeftijd staan dus bijna vijf mannen met een volledige werkweek.
De pool 45-plus werkende vrouwen met een HBO- of wetenschappelijke opleiding is ook veel kleiner. Onder 45- tot 55-jarigen zijn 245.000 mannen werkzaam in wat het CBS een ‘hoger beroep’ noemt, en 157.000 vrouwen. Omdat vaak uit ‘wetenschappelijke beroepen’ wordt geput voor het vervullen van commissariaten geef ik hier ook die cijfers: 112.000 mannen tegen 50.000 vrouwen. Het relatieve verschil bij de leeftijdscategorie 55 tot 65 is nog groter.
De richting waarin ze zijn afgestudeerd zegt veel over hun loopbaanvoorkeuren, -keuzen en – kansen. 266.000 mannelijke 45-plussers hebben een technische of economische studie gedaan, slechts 43.000 vrouwen. Elke vrouw die haar carrièreheil in een van die richtingen heeft gezocht, heeft daarmee in ieder geval concurrentie van ruim zes mannelijke leeftijdgenoten (CBS, werkzame beroepsbevolking 2006*).

Deze cijfers zeggen zeker niet dat er nu nog niet voldoende talentvolle vrouwen zijn om belangrijke functies te vervullen. Ze zeggen wél dat de selectiemogelijkheden in vergelijking tot die bij mannen, vooralsnog veel kleiner is.

Eigen onderneming
Bieden de cijfers dan helemaal geen goed nieuws? Niet voor de korte termijn. Ook onder 35 tot 45-jarigen zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen groot. Tegenover elke vrouw die voltijds werkt, staan vijf mannen. Ook hebben hoogopgeleide vrouwen in deze leeftijdsgroep massaal gekozen voor verzorgende en sociaal-culturele studierichtingen.

De meerderheid van de vrouwen en ruim 40 procent van de mannen vindt dat het aandeel vrouwen in de top de komende jaren nog verder moet toenemen. Wel zijn vrouwen minder dan mannen gericht op doorstroming naar een hogere/topfunctie.
Bron: CBS

Op langere termijn is de vrouwelijke opmars naar de bestuurskamers onstuitbaar. Vrouwen studeren tegenwoordig sneller en beter af en verdienen de eerste jaren van hun carrière iets meer dan hun mannelijke leeftijdgenoten. Er zijn meer vrouwen dan mannen tussen de 25 en 35 jaar met een HBO- of wetenschappelijke opleiding. Ook blijven steeds meer moeders voltijds werken en houden vast aan hun ambities. Meer vrouwen dan ooit leiden een eigen onderneming.

“2028 is helemaal niet zo ver weg. Tegen die tijd is de pool hoogopgeleide jonge vrouwen met ambitie talrijker en geschikter dan ooit om op eigen kracht het roer over te nemen.”

Daarbij staat de wereld van besturen en toezichthouden niet stil. Bedrijven ontwikkelen mee met de laatste inzichten in leiderschap en talentontwikkeling. Dat doen ze in hun eigen belang, want echt talent (m/v) is schaars.
Bovendien zijn de profielen die we schetsen van onze ideale ‘corporate’ leiders, kind van hun tijd. Die veranderen dus mee met de wereld en het arbeidsaanbod. Sommige topvrouwlobbyisten vinden dat vrouwen betere bestuurders zijn dan mannen. Prima, laat dat blijken in de praktijk van managementontwikkeling en werving- en selectie. Het is niet aan de Staat om deze opvatting in de wet vast te leggen en zo in te grijpen in de vrijheid van burgers en bedrijven.
Dat sommigen van de oudere generatie vrouwen het gevoel bekruipt de boot te hebben gemist, is begrijpelijk en spijtig. Maar het is geen reden om nu quota af te dwingen. Een quotum nu zou bovendien vrouwen in de ‘bestuurlijke’ leeftijd nu een onevenredige grote kans geven op een toppositie vergeleken mannen. Laat liever de demografie zijn werk doen.

Talent koesteren
2028 is helemaal niet zo ver weg (dan zou het papieren quotum van 30% via de natuurlijke weg zijn gehaald). Tegen die tijd is de pool hoogopgeleide jonge vrouwen met ambitie talrijker en geschikter dan ooit om op eigen kracht het roer over te nemen. De cijfers bewijzen het.

Steeds meer meisjes kiezen een technische en exacte onderwijsrichting. Het aandeel meisjes binnen het Natuur en Techniekprofiel nam toe van 15 procent naar 26 procent op de havo en van 20 procent naar 38 procent op het vwo. In natuur en techniekopleidingen op het hbo steeg dit aandeel van 14 procent naar 20 procent.
Bron: CBS

Het middenveld is rijkelijk gevuld met ambitieuze en goedopgeleide vrouwen. Dààr moet het nu gebeuren. Daar moeten talenten worden gekoesterd en niet worden verspild. Energie steken in talentontwikkeling en werk/privébalans levert veel meer op dan genoegdoening nù via een quotum.

Mirjam van Immerzeel is journalist en medeauteur van ‘CEO me! Handboek voor ambitieuze vrouwen en mannen’.

*Voor de vergelijking tussen mannen en vrouwen wat betreft hun opleidingsrichting en functieniveau waren alleen CBS-gegevens uit 2006 beschikbaar.

Share

Comments are closed

Photo Gallery