Bikini-gate avant la lettre

Posted by on Aug 18th, 2016 and filed under (ON)GEHOORD. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

“Ik beken schuld. Ik heb maandenlang mannen emotioneel mishandeld en ze van hun nacht- en zielenrust berooft. Het was een hele schok. Achteraf denk ik dat ik geluk heb gehad, ik ben nog net niet met pek en veren uit Maleisië gezet – mijn tijdelijke werk- en woonplek. Je reinste emotionele mishandeling, bevestigde een prominent geestelijke leider laatst mijn schuld in een lokale krant.”

Burkini Georgio Montersino

De boerkini is ook deze zomer weer onderwerp van fel debat.

Dit schreef ik na terugkomst in Nederland in een column voor Opzij in 2008. Terwijl Nederland zich druk maakte over de boerkini’s die hier en daar in zwembaden opdoken, maakte ik mijn eigen bikini-gate mee.

When in Rome…
Elke dinsdagavond verzamelt zich in het zwembad van Malakka, Maleisië, een bonte groep vrouwen en meisjes in verschillende staat van ontkleding. Het is het enige vrouwenuurtje in de week en daar maken zo’n twintig vrouwen en meisjes gretig gebruik van.
De moslima’s treden aan in een zwart wetsuit met alles bedekkende lange mouwen en pijpen, ook wel boerkini geheten. Sommigen trekken er nog een chador over aan, een zeer wijde jurk. De wollen muts die ze gewoonlijk onder hun hoofddoek dragen, blijft op.
De Chinees-Maleisische vrouwen zwemmen in een badpak uit mijn overgrootmoederstijd, het type dat je romp van schouder tot aan de knie bedekt. Hun dochters trekken een tweedelige set aan die een streepje buikhuid prijsgeeft. Degelijk, maar toch bijna een echte bikini. En dan heb je mij. De enige westerse vrouw in het gezelschap, met het motto: when in Rome…

Denken dat je zelf kunnen beschikken over de manier waarop de anderen naar je verschijning kijken, is een illusie. De vrijheid om te dragen wat je wilt, en de bescherming van die vrijheid, zou dat niet moeten zijn.

De eerste faux pas is mijn idee dat de vrouwenkleedruimte is bedoeld om je om te kleden. Vrouwen onder elkaar, bedenk ik zo. Mijn actie om alles uit te trekken, leidt direct tot verschrikte blikken en plaatsvervangende schaamte bij mijn mede-zwemsters.
Vervolgens ga ik in een ongepast zwemtenue te water: een vrij standaard bovenstukje en – mijn knieval voor de lokale zeden – een hippe zwemshort. Vrouwen onder elkaar, bedenk ik nog een keer voordat ik in het water spring.
Na nog geen baantje, martelt al een snerpend fluitje mijn oor en word ik aan de kant ontboden. Druipend op het droge kom ik er achter dat het vrouwenuur geen echt vrouwenuur is, zelfs niet in islamitisch Maleisië. Wat ook blijkt: twee heren houden er als badmeester een oogje in het zeil.

Chador op fiets

Behalve zwemmen kun je ook fietsen in een chador.

Gemengde uren
Iedere week weer installeert het herenduo zich aan de rand van het zwembad alsof ze een voetbalwedstrijd gaan bekijken. Maar in plaats daarvan zien ze vrouwen in lycra, katoenen en zelfs wollen outfits aan zich voorbij trekken. Langzaam genoeg om ze eens goed te bekijken. De badmeesters smoezen met elkaar en flirten met de zwemsters. Niet met de meer liberale Chinese vrouwen, maar juist met de boerkini’s en chadors ginnegappen ze wat af.
En ondertussen blijkt mijn outfit juist aanstootgevend. Ik mag geen zwemshort aan, wel het broekje dat bij het bovenstukje hoort. Protesteren dat het een vrouwenuurtje is, helpt niet. Ik druip af. “I love you”, hoorde ik de magere naroepen. “I love you”, echoode de dikke.

“Tja, dat zijn Malay”, zegt Lee als ik haar verbaasd aankijk. Lee zwemt elke week met haar twee dochters, springerige pubers. Ze hebben alle drie een goede slag. Midden in het zwembad raken we in gesprek over het voorval. Ik heb mijn short inmiddels verwisseld voor een veel kleiner strikbroekje.
Lee vindt het ook een beetje vreemd dat mannelijke badmeesters ‘toezicht houden’ tijdens het vrouwenuurtje. Maar verder wordt ze er warm noch koud van. Logisch, zegt ze, het is een gemeentelijk zwembad en daar moeten bumi’s werken, islamitische Maleisiërs. Dat het vrouwenuur geen echt vrouwenuur is, heeft volgens haar meer met voortrekkerij door de overheid en incomptentie te maken dan met gluren. Maar waarschijnlijk gaan beide vliegers op.
Mijn inschatting is in ieder geval dat geen van de heren in staat is om mij of één van de andere zwemsters van de bodem op te vissen en daarmee te redden. Ik reken op Lee. Zelf gaat ze nooit zwemmen tijdens de gemengde uren, en haar dochters ook niet. Niet veilig, vindt ze.

Slechts borsten
Inmiddels begrijp ik wat elke dinsdag om zeven uur ’s avonds met ze gebeurt. De mannen raken in de war, en niet alleen door mijn short. De boerkini’s, chadors, badpakken en andere zwemkleding brengt ze uit hun fragiele geestelijke balans door op hun lustknop te drukken. Wat een lokale vrouw ook aantrekt, en wat ik ook niet aantrek, het maakt niet uit. Louter ons bestaan werkt ontwrichtend, leer ik ook later van een geestelijke in een lokale krant.

Boerkini Bruno Sanchez Andrade

Een bedekkingsverbod is net zo a-liberaal als een bedekkingsplicht.

Het zit ‘m niet in de kleding. Het zit ‘m ook niet in de zedig neergeslagen blik, het keurige giechelen als een man wat dan ook zegt, zoals vrome Maleisische vrouwen doen.
Een zwarte mantel, handschoenen, hoofddoek en gezichtsluier helpen ook al niet om wellust en machtshonger bij de andere sekse te smoren, zag ik laatst op YouTube. In het filmpje worden twee totaal bedekte Saoedische vrouwen op straat belaagd door een groep billenknijpers en proberen ze de mannen met hun handtassen van zich af te slaan. De vrouwen hebben toch zo hun best gedaan om niet op te vallen. Nu blijkt dat ze maar beter helemaal uit zicht verdwijnen.

Vaak maakt het helemaal niet uit hoe een vrouw zich kleedt. Draag je een Braziliaanse mini-kini, dan haken mannenogen zich daaraan vast; in een zwarte hobbezak fantaseren ze heus wel over wat daaronder zit. Er is niet één enkele norm die voorschrijft wat lust oproept en wat niet. Daarin vergissen de islamitische geestelijken die oproepen tot bedekking zich, net zo goed als Scandinavische feministen die twee jaar geleden in zwembaden hun recht op topless zwemmen opeisten, omdat borsten ‘slechts borsten’ zouden zijn en niets meer dan dat.

Denken dat je zelf kunnen beschikken over de manier waarop de anderen naar je verschijning kijken, is namelijk een illusie. De vrijheid om te dragen wat je wilt, en de bescherming van die vrijheid, zou dat niet moeten zijn.

Mirjam van Immerzeel woonde en werkte in 2007 -2008 in Malakka, Maleisië.

Beeld: FaceMePLS, Giorgio Montersino, Bruno Sanchez Andrade, Flickr/Wiki.

Share

Comments are closed

Photo Gallery